قوانین نوین اقتصادی در عصر شبکه ها

قوانین نوین اقتصادی در عصر شبکه‌ها (بخش اول)

کوین کلی ، سردبیر مجله وایرد (Wired)، تحقیقات گسترده‌ای در زمینه تکنولوژی و اقتصاد انجام داده که حاصل آن ده‌ها مقاله، کتاب و مصاحبه است. از میان آثار وی، دو کتاب برجستگی خاصی دارند:

1. خارج از کنترل: بیولوژی جدید ماشین‌ها، نظام‌های اجتماعی و دنیای اقتصادی (1994)
2. قوانین نوین اقتصادی در عصر شبکه‌ها: ده قاعده بنیادین جهان یکپارچه (1998)

این دو کتاب مجموعه‌ای مدون از افکار و دیدگاه‌های کوین کلی درباره آینده تکنولوژی و اقتصاد به شمار می‌روند.

گذار به جهان شبکه‌ای‌شده

کوین کلی در آثار خود، روندهای تکنولوژی را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که ما در حال ورود به جهانی هستیم که با بنیان‌های جهان مدرن صنعتی متفاوت است. مهم‌ترین ویژگی این جهان جدید، خودسامانی تکنولوژی‌های بالغ است؛ به این معنا که تکنولوژی‌ها به‌صورت مستقل عمل کرده و با یکدیگر تعامل می‌کنند.

در کتاب قوانین نوین اقتصادی در عصر شبکه‌ها، کلی مفهومی با عنوان «عصر شبکه‌ها» را مطرح می‌کند. این عصر، در بسیاری از جنبه‌ها با عصر صنعتی تفاوت‌های بنیادین دارد. به باور کلی، رویکرد این عصر جدید برگرفته از طبیعت و زیست‌شناسی است.

ویژگی‌های عصر شبکه

در این عصر، انسان خود را درون تار و پود شبکه‌ها می‌اندازد و با افزایش ارتباطات با دیگر انسان‌ها و ماشین‌ها، به تعاملات سازنده و سودآور دست می‌یابد. هرچه ارتباطات سریع‌تر و گسترده‌تر باشد، نتایج بهتری به بار می‌آورد.
نوآوری‌ها نیز به دلیل دسترسی گسترده به اطلاعات، با سرعت و وسعت بیشتری شکل می‌گیرند.

مهبانگ‌های عصر اطلاعات

کوین کلی معتقد است که دو رویداد مهم به‌عنوان مهبانگ‌های عصر اطلاعات، زمینه‌ساز این تحول شده‌اند:

1. ارزان شدن تراشه‌های کامپیوتری
2. پیشرفت‌های صنعت مخابرات و ارتباطات

این دو رویداد باعث شده‌اند که ساخته‌های دست بشر از اشیاء بی‌جان به موجوداتی زنده و هوشمند تبدیل شوند. نتیجه این تحول، شکل‌گیری نظام‌های اقتصادی و اجتماعی جدیدی است که در آن، همه اشیاء زندگی بشر در خلق، انتشار و پردازش اطلاعات نقش دارند.

در این نظام، تعاملات نه‌تنها میان انسان‌ها، بلکه میان اشیاء نیز برقرار می‌شود. کنترل امور به پایین‌ترین سطح ممکن واگذار شده و انسان نقش هدایتگر و راهبر را ایفا می‌کند. به باور کلی، بهترین شیوه کنترل در عصر هوشمندی، جریان هدایتی از پایین به بالا است؛ مدلی که در آن، همه اجزاء نظام به یکدیگر متصل هستند و تعاملات به‌صورت خودکار شکل می‌گیرند.

ارزش در عصر شبکه‌ها

در عصر صنعتی، ارزش کالاها به دلیل کمیابی آن‌ها افزایش می‌یافت. اما در عصر شبکه‌ها، ارزش به فراوانی اشیاء بستگی دارد، نه کمیابی آن‌ها.
در این نظام اقتصادی:

• هر چیزی که فراوان‌تر شود، ارزش بیشتری پیدا می‌کند.
• هر چیزی که ارزش بیشتری داشته باشد، ارزان‌تر می‌شود.
• در نهایت، بسیاری از کالاها و خدمات رایگان خواهند شد.

به همین دلیل، «توجه» مهم‌ترین عامل ارزش‌گذاری در این عصر است. هرچه فرد یا محصولی بتواند توجه بیشتری جلب کند، ارزش بیشتری خواهد یافت و سودآورتر خواهد بود.

ویژگی‌های اقتصاد جدید

به گفته کوین کلی، اقتصاد جدید دارای سه ویژگی اساسی است:

1. جهانی بودن
2. معطوف بودن به اشیاء و امور غیرملموس، مانند ایده‌ها، اطلاعات و ارتباطات
3. ارتباط شدید میان اجزاء مختلف نظام

این سه ویژگی، نوع جدیدی از بازار و جامعه را شکل داده‌اند که بر پایه یک شبکه الکترونیکی جهانی ایجاد شده است.

شبکه‌ها: عنصر محوری اقتصاد جدید

اگرچه شبکه‌ها پیش از این نیز در زندگی بشر وجود داشتند، اما تکنولوژی باعث شده است که این شبکه‌ها تقویت، تکثیر و عمیقاً وارد زندگی ما شوند. به‌طوری که اکنون شبکه‌ها به یک مقوله محوری تبدیل شده‌اند و فکر و نظام اقتصادی ما را حول خود سامان داده‌اند.

قوانین جدید برای اقتصاد جدید

کوین کلی، در کتاب خود به ده دینامیک اساسی اشاره می‌کند که پایه‌گذار نظام اقتصادی جدید هستند. این ده قاعده، در بخش‌های بعدی به‌صورت مختصر بررسی خواهند شد.

پانوشت:

1. Wired نام مجله‌ای در حوزه تکنولوژی و نوآوری است که کوین کلی سردبیری آن را بر عهده داشته است.
2. عنوان اصلی کتاب «قوانین جدید برای اقتصاد جدید» است که با موافقت نویسنده، در ترجمه فارسی به «قوانین نوین اقتصادی در عصر شبکه‌ها» تغییر یافته است.

.

تهیه و تنظیم: محمدرضا آرانی - کارشناس موفقیت مشتریان